Yazı Detayı
09 Mayıs 2019 - Perşembe 17:14
 
DİKKAT
BİRCE YAVUZ
[email protected]
 
 

“Bizim çocuk çok dikkatsiz, dikkatini toplasa yapar.”  Bir çok aileden duyduğumuz bir cümle. Gelin bu cümleyi biraz açalım. Nedir dikkat ?

Dikkat; uyarıcılar üzerinde bilinçli bir odaklanma sürecidir.

Bu süreçte 3 temel işlem gerçekleşir;

1. Önemli bilgiye karar verilir,

2. Önemli bilgi üzerinde odaklanma sağlanır,

3. Odaklanılan bilgi, işleme sürecine gönderilir.

Dikkatin kazandırılmak istenen davranışlar üzerinde yoğunlaştırılması ve uyanık bir şekilde bunun uzun bir süre devam ettirilmesidir.

Çocuğun dikkatini yoğunlaştırmasını beklediğimiz durumlarda bilginin seçiminde içsel ve dışsal özellikler etkili olur. Dışsal özellikler, dikkatin yoğunlaşması istenen uyarıcı ( nesne,kişi,olay…) ile ilgili iken, içsel özellikler çocuğun kendisi ile ilgili olandır.

Gelin birde dikkatsizlik nedir ona bakalım. Dikkatsizlik, dikkatin belli bir konu üzerinde toplanamama durumudur. Dikkatsizliğin çeşitli sebepleri vardır. Bunlardan bazıları; beyindeki bozukluklar, iç salgı bezlerinin iyi çalışmaması, ailenin ve/veya toplumun etkileri olabilir.

Peki normal gelişim gösteren bir çocuğun, keyif aldığı çalışmalarda dikkatini yoğunlaştırması istendiğinde bunu yapabiliyorsa ancak keyif almadığı ilgisini çekmeyen çalışmalarda aynı performansı gösteremiyor olması çocuğun dikkatsiz olduğunu gösterir mi ? HAYIR! Çocuk adına aileler olarak bir tanı koymadan önce düşünün. Çalıştığınız ortamda veya arkadaş grubunuzla sohbet ederken çokta ilgilenmediğiniz bir konu hakkında konuşulduğunda sizin de yeteri kadar odaklanamadığınız zamanlar oluyor öyle değil mi ? Konuyu dinlerken aralarda farklı düşüncelere daldığınız ya da hoşunuza giden bir konuyu dinlerken ki heyecanınız ve yorumlarınız olmuyor değil mi ? Öyleyse çocuklarımıza dikkatsiz derken bir kez daha düşünelim. Çocuk gerçekten dikkatsiz mi yoksa dikkatini vermesi gereken konuya ilgisiz mi ?

Dikkat, bir hedefe yönelik bilinçli olmak ve bu hedefe yönelik algıdır. Konsantrasyon ise bir konuya zihinsel olarak belli bir süre odaklanabilme ve yoğunlaşmış dikkattir.

Dikkat eksikliği yaşayan çocuklar görsel algılamada problem yaşayabilir, okuma yazma güçlüğü yaşayabilir, sıklıkla dikkatini toplamakta güçlük yaşayabilir, dikkati çoğunlukla kolay dağılabilir.

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite klinik bir tanıdır. Tanı, psikoloğun aile ve çocuk ile yapılan görüşmeleri, klinik gözlemler, fizik ve nörolojik muayene, davranış değerlendirme, öğretmenlere yönelik hazırlanmış soru formu ve ölçekler ile değerlendirmenin ardından psikiyatrist tarafından konulabilir.

Çocuğum Dikkat Eksikliği Tanısı aldı ne yapmalıyım ?

              Öncelikle bu tanıyı koyma yetkisine psikiyatristler sahiptir. Psikologların klinik gözlemi, okul  psikoloğunun ve sınıf öğretmeninin değerlendirmeleri, çocuğun bilişsel becerilerine uygun standardize edilmiş testlerin sonucu psikiyatriste raporlanır. Bu raporlar ve psikiyatristin değerlendirmeleri sonucunda tanı konulur.

              Elbette tedavi süreci medikal unsurlar barındırsa da, performansa hizmet eden psiko-eğitsel çalışmalar da oldukça önemlidir. Biz  bu yazımızda tedavi sürecini psiko-eğitsel çalışma kısmına odaklanacağız.

              Bir çok yayının dikkat güçlendirme setleri bulunmaktadır. Ailelerin bu setleri çokça kullandığını görmekteyiz. Ailelerin bu gayreti süreci terapatik / iyileştirici hale ne yazıkki getirememektedir. Dikkat becerilerinin ve dikkatin farklı unsurların etkisine kapıldığını, her çocuğun aynı nedenlerden ötürü dikkatsizlik yaşamadığını göz önünde bulundurmak önemlidir.  Bu sebeple yardım sürecinde ailelerin bir profesyonelin ( gelişim psikoloğu, özel eğitim öğretmenleri gb.) desteği ile sağlam bir yol haritası çıkartması daha iyileştirici bir yol izlemesi anlamına gelecektir.

              Çocuğunda dikkat ile ilgili problem olan ebeveynler için geliştirilen bazı terapi programları bulunmaktadır.

Bunlardan en yaygın kullanılan ve oldukça etkili olan 15 seanslık yapılandırılmış Attentioner ile Dikkatimi Topluyorum Programı 7 / 14 yaş arası çocuklara uygulanan yöntemlerden biridir.

Aynı zamanda dikkat ile ilgili sorun yaşayan çocukların sadece dikkatini güçlendirmeye odaklanılıp, yaşadığı sorunun psikolojik gerçekleri ihmal edilmemelidir. Çocuğun dikkati sebepli kendini farklı hmesi, yetersizlik duygusu, özgüven eksikliği ve kaçınma davranışı gelişebilir. Sadece dikkat sürecini yönetmeye çalışırken çocuğun yaşadığı duygusal süreç atlanmamalıdır. Yalnızca dikkate odaklanıp dikkat çalışmaları yapılan çocuklarda travmatik geçmiş ve ya duygusal deformasyon atlandığında anlamlı dikkat eğitimi sonuçları alınamadığı gözlemlenmiştir. Kısacası , çocuğu tek bir yönden değerlendirmek yerine bütüncül olarak destek sunmak süreci anlamlı kılar.

Dikkati etkileyen en önemli unsurlardan birisi olan ilgi duygusu, farklı yönelimlerde farklı güçte olabilmektedir. Bir etkinliği yaparken yeteri kadar dikkat becerisi gösteremeyen bir çocukta hemen dikkat eksikliğini düşünmek doğru değildir. Belki de o etkinlik için ilgilen yeterince beslenemediği için zayıf kalmış bir dikkat oluşmuş olabilir.

Unutmayalım çocuğunuz dikkatsiz değil, ilgisiz de olabilir.

 

 
Etiketler: DİKKAT,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
Haber Yazılımı