Yazı Detayı
04 Şubat 2020 - Salı 16:52
 
UKRAYNA'DAKİ DEMOGRAFİK KRİZ İVME KAZANIYOR
DİMİTRİ KHERSON
 
 
Avrupa Merkez Bankası uzmanları, Doğu Avrupa’daki demografik eğilimleri ve emek göçünü
incelediler. Buna göre, günümüzdeki en büyük endişe verici durum Ukrayna’da gözleniyor.
Baltık ülkeleri ve Polonya’daki durum ise Ukrayna’ya göre biraz daha iyi.
Avrupa Birliği’nin tahminlerine de atıfta bulunulan raporda Ukrayna, 2040-2050 yıllarına kadar
işgücünün 40’ını kaybedeceği söyleniyor. Uzmanlar, Ukrayna’dan her ay 100.000’in üzerine
emek göçünün olduğunu belirtiyor. Ukrayna Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın verilerine göre ise
9 Milyondan fazla insan emek göçü yaptı.
Verileri yakından incelersek, yalnızca 2018 yılında nüfusta 233 kişilik bir azalma görülüyor.
Bu da nüfus azalma oranının 2017 rakamlarını da aşması demek oluyor. Ukrayna Devlet İstatistik
Komitesi’ne göre, hayatlarını kaybeden her 100 Ukraynalı başına yalnızca 57 doğum
gerçekleşiyor. Önümüze çıkan bu tablo, modern Ukrayna topraklarında tarihte iki defa yaşandı.
Bunların ilki Birinci Dünya Savaşı ve ikincisi ise küresel çapta büyük ölçekte felaket yaşanan
İkinci Dünya Savaşı’ydı. İkinci Dünya Savaşı ve savaş sonrası yaşanan kıtlık döneminde 10
Milyon kadar bir nüfus azalması yaşanan Ukrayna’da, resmiyette savaşın olmadığı bu “barışçıl”
dönemde 9 Milyondan fazla nüfus kaybı yaşadı.
Resmi rakamlara göre, Ukrayna’da yaklaşık 43 Milyon insan yaşıyor. Çalışma çağına gelen
nüfusun ise dörtte biri yurtdışına göç etti. Bu emek göçünü tercih edenler çoğunlukla aktif olarak
çalışmak isteyen, hayatta belirli amaçları olan, istekli ve çalışabilme kapasitesi olan genç ve orta
yaşlı nüfusu oluşturuyor. Ayrıca bu insanlar Portekiz, İtalya gibi ülkelerin yanı sıra komşu
ülkeler olan Polonya, Çekya ve Rusya’nın yararına çalışmayı tercih ediyorlar. Dahası
Ukrayna’daki okullardan mezun olan genç nüfus bu saydığımız ülkelerde eğitim hayatlarına
devam etmek istiyor.
Öte yandan, herkes Kiev’in verdiği resmi verilerin büyük ölçüde abartılı olduğunu biliyor.
Ukrayna’da bazı yetkin uzmanlar, daha kötümser değerlendirmelerde bulunuyor. Devlet İstatistik
Komitesi’nin verilerinin abartıldığını ve ülkenin gerçek nüfusunun 30/35 Milyon olduğunu iddia
ediyorlar. Ekonomistler, ülkedeki ekmek ve un tüketim analizlerine dayanarak, geçtiğimiz yıl
Ukrayna’nın gerçek nüfusunun 25 Milyondan az olduğu sonucuna vardılar.
Daha önceleri bu durumu kabullenmeyen Tüm Ukrayna Anavatan Birliği Partisi lideri Yuliya
Timoşenko’nun son sözleri artık onun da ikna olduğunu gösteriyor: “Ukrayna’daki göç adeta
uçuşa geçti. İnsanlar normal maaşları, emekli maaşları, sosyal güvenceleri ve gelecek
beklentileri olmadığı bir ülkeden kaçıyorlar.”
Tüm istatistiki kriterlere göre, Ukrayna Avrupa’nın en fakir ülkelerinden biri olmaya devam
ediyor. Büyük şehirlerdeki maaşlar yaklaşık 300 ABD Doları civarında. Durumu daha iyi
anlatmak gerekirse; aynı durum komşuları Belarus’da 500 ABD Doları iken Polonya’da 1000
ABD Doları.
Bu durumu ancak ekonomik gerilemeyi durdurarak düzeltmek mümkün. Bir uzmana göre:
“Ekonomiyi IMF kredileriyle değil, parayla doyurmak lazım. Ukrayna Ulusal Bankası (Ukranya
Merkez Bankası) faiz oranlarını indirirken; bankalar yatırım kredilerini uygun hale getirmesi
gerekiyor.” Bunun için ülkede yeterli kaynak var. Her şeyden önce, resmi “beyaz” sektöre çok
sayıda “gölge” iş olanağı sağlayacak vergi matrahlarında düzenleme yapmak gerekiyor.
Bir başka uzman ise: “Sermaye çekmek için yatırımcıların mülkiyet haklarının dokunulmazlığını
garanti etmek ve Ukrayna’nın kıyı bölgelerinde vergi cennetleri oluşturmak gerekiyor. Devlet
üreticisi için AB’den yetersiz ihracat kotaları istemek yerine; üretimi geliştirmek ve pazarı yerli
mallarla doldurmak adına yerli üreticiyi, yabancı rakiplerine karşı korumalıdır.” diyor.
Ukrayna’daki demografik değişimler biraz da Kiev’in savaştan kaçınmak adına son dönemde
denge politikası izlediği Doğu Ukrayna’daki durumdan kaynaklanıyor. Bakıldığında en çok göç
veren bölgeler: Donetsk, Dnipropetrovsk, Kirovograd, Harkov, Çerkassi ve Lugansk olarak göze
çarpıyor. Nüfus büyümesi ise sadece başkent Kiev ve bağlı bulunduğu oblastta gerçekleşiyor.
Bunun da açıklaması çok basit. Herhangi bir nedenle Avrupa ve Rusya’ya gidemeyen herkes, iş
bulma ve iyi bir maaş şansından dolayı Kiev’e gidiyorlar.
Avrupa Birliği ile vizesiz rejim, Ukraynalılara Avrupa’da bir çalışma hakkı tanımadı ancak nüfus
çıkışını hızlandırdı. Rusya Federasyonu tarafından son dönemde açıklanan Ukraynalılara
kolaylaştırılmış vatandaşlık hakkı süreci de önemli bir etki yaratabilir. Kendi bağımsızlığını ilan
eden Donets Halk Cumhuriyeti ve Lugansk Halk Cumhuriyeti’nde yaşayanlara ve Rusya
içerisindeki 1.5 Milyon Ukraynalı Rusya vatandaşlığı alırsa, Ukrayna hemen hemen 6 Milyon
insan kaybedecek. Avrupa ve Rusya’yı sevmeyen potansiyel Ukraynalı göçmenler ise ABD’ye
gitmek için istekliler. Geçtiğimiz yıl, 1.5 Milyondan fazla Ukraynalı, ABD’nin “Green Card –
Yeşil Kart” çekilişine katıldı.
Ukrayna ve Rusya arasındaki ekonomik ilişkilerin kopması nedeniyle Ukrayna endüstrisi
gerilemeye başladı. Kentsel nüfus için artık daha az iş var. İnsanlar, ülke dışında iş aramaya
zorlanıyor. Bu nedenle nüfus azalıyor. Böyle devam ederse ülkede yalnızca yetkililer, devlet
memurları ve kamu şirketleri temsilcileri kalacak.
 
Etiketler: UKRAYNA'DAKİ, DEMOGRAFİK, KRİZ, İVME, KAZANIYOR,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
Haber Yazılımı