Dev volkanik yapı 120 milyon yıl önce dinozorlar çağında oluştu

Pasifik Okyanusu'nun derinliklerinde, ABD'nin Idaho eyaletinden daha büyük devasa bir jeolojik yapı bulundu. Fiji yakınlarındaki deniz tabanında yer alan Melanezya Sınır Platosu'nun yaklaşık 120 milyon yıl önce, dinozorlar çağında oluşmaya başladığı ve milyonlarca yıl süren volkanik süreçlerle büyüdüğü belirlendi.Bilim insanları, Pasifik Okyanusu'nun tabanında milyonlarca yıldır gelişen devasa bir volkanik oluşumun karmaşık geçmişini ortaya çıkardı.

Melanezya Sınır Platosu olarak bilinen ve Solomon Adaları'nın doğusunda, Fiji yakınlarındaki geniş bir alana yayılan su altı platosunun ABD'nin Idaho eyaletinden daha büyük olduğu belirtiliyor. Araştırmacılar, uzun süre tek bir büyük volkanik olay sonucunda meydana geldiği düşünülen yapının gerçekte çok daha karmaşık bir geçmişe sahip olduğunu belirledi. DİNOZORLAR YAŞARKEN OLUŞMAYA BAŞLADI Earth and Planetary Science Letters dergisinde yayımlanan araştırmaya göre Melanezya Sınır Platosu'nun oluşumu yaklaşık 120 milyon yıl önce başladı.

Bu tarih, Dünya'nın Kretase dönemine denk geliyor. Yaklaşık 145 milyon yıl önce başlayıp 66 milyon yıl önce sona eren bu dönem, dinozorların gezegene hakim olduğu son büyük jeolojik dönem olarak biliniyor. Başka bir ifadeyle Pasifik'in altındaki bu dev yapı, dinozorların Dünya'da yaşadığı dönemden bu yana farklı aşamalardan geçerek şekilleniyor.

TEK PATLAMA DEĞİL, DÖRT FARKLI VOLKANİK DÖNEM Araştırmanın dikkat çeken bulgularından biri, dev platonun tek bir büyük volkanik patlamayla meydana gelmediğinin anlaşılması oldu. Bilim insanlarının elde ettiği jeolojik kanıtlara göre yapı, dört ayrı volkanik faaliyet dalgasının etkisiyle bugünkü halini aldı. Üstelik bu volkanik dönemlerin hepsinin aynı jeolojik süreçten kaynaklanmadığı değerlendiriliyor.

Araştırmacılar, farklı zamanlarda meydana gelen ve farklı mekanizmalar tarafından tetiklenen volkanik faaliyetlerin on milyonlarca yıl b ca üst üste binerek devasa yapıyı oluşturduğunu düşünüyor. Okyanus tabanındaki yapılar sanılandan farklı oluşabiliyor Çalışmanın başyazarı ve Nevada Üniversitesi'nde jeoloji bilimci olan Kevin Konrad, okyanus tabanındaki dev volkanik yapıların oluşum süreçlerinin halen yeterince anlaşılmadığına dikkat çekti.

Konrad'a göre bazı su altı oluşumları gerçekten de tek ve olağanüstü büyük bir magma hareketinin sonucunda ortaya çıkabiliyor. Ancak Melanezya Sınır Platosu gibi bazı yapılar çok daha uzun ve karmaşık bir jeolojik geçmişe sahip. Konrad, Pasifik havzasındaki bazı yapıların ilk bakışta "çok büyük, tek bir olayın" sonucu gibi göründüğünü belirtti.

Milyonlarca yıllık geçmiş ortaya çıktı Ancak bilim insanlarının ayrıntılı incelemeleri bu görüntünün yanıltıcı olabileceğini ortaya koyuyor. Konrad, bazı yapıların yakından incelendiğinde gerçekte on milyonlarca yıl b ca birden fazla aşamada meydana geldiğinin anlaşılabildiğini söyledi. Bu ayrım bilim insanları açısından önemli.

Çünkü tek seferde gerçekleşen olağanüstü büyük volkanik faaliyetlerin küresel çevre ve iklim üzerinde ciddi etkileri olabilirken, milyonlarca yıla yayılan aşamalı oluşumların etkileri çok daha farklı olabiliyor. Beş haftalık keşif görevi sırrı çözdü Melanezya Sınır Platosu'nun geçmişinin aydınlatılmasında 2013 yılında gerçekleştirilen beş haftalık bilimsel araştırma görevi kritik rol oynadı. Araştırmacılar, bölgeden topladıkları örnekleri ve jeolojik verileri inceleyerek dev yapının farklı bölümlerinin hangi dönemlerde meydana geldiğini araştırdı.

Elde edilen bulgular, ilk volkanik faaliyetlerin yaklaşık 120 milyon yıl önce başladığını ve platonun tek bir olay yerine farklı dönemlerde gerçekleşen volkanik süreçlerin ürünü olduğunu gösterdi. Pasifik'in altında milyonlarca yıllık jeolojik arşiv Melanezya Sınır Platosu'nun ortaya çıkarılan geçmişi, bilim insanlarına yalnızca bu dev yapının nasıl oluştuğunu değil, Pasifik Okyanusu'nun milyonlarca yıllık jeolojik gelişimini anlamak için de önemli ipuçları sunuyor.

Araştırma, okyanusların altında bugün tek parça gibi görünen devasa yapıların aslında birbirinden milyonlarca yıl uzakta gerçekleşen olayların birleşiminden meydana gelebileceğini gösteriyor. Pasifik'in derinliklerinde saklanan Melanezya Sınır Platosu, yaklaşık 120 milyon yıllık geçmişiyle Dünya'nın dinozorlar çağından günümüze uzanan jeolojik dönüşümünün devasa bir kaydını taşıyor.